...ॐ...

ऋग्वेद

मण्डल एक

 
Skip Navigation Links
141
बळ इत्था तद वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि | यदीमुप हवरते साधते मतिर्र्तस्य धेन अनयन्त सस्रुतः ||
पर्क्षो वपुः पितुमान नित्य आ शये दवितीयमा सप्तशिवासु मात्र्षु | तर्तीयमस्य वर्षभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ||
निर्यदीं बुध्नान महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसाक्रन्त सूरयः | यदीमनु परदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तं मातरिश्वा मथायति ||
पर यत पितुः परमान नीयते पर्या पर्क्षुधो वीरुधो दंसु रोहति | उभा यदस्य जनुषं यदिन्वत आदिद यविष्ठो अभवद घर्णा शुचिः ||
आदिन मातॄराविशद यास्वा शुचिरहिंस्यमान उर्वियावि वाव्र्धे | अनु यत पूर्वा अरुहत सनाजुवो नि नव्यसीष्ववरासु धावते ||
आदिद धोतारं वर्णते दिविष्टिषु भगमिव पप्र्चानास रञ्जते | देवान यत करत्वा मज्मना पुरुष्टुतो मर्तं संसं विश्वधा वेति धायसे ||
वि यदस्थाद यजतो वातचोदितो हवारो न वक्वा जरणा अनाक्र्तः | तस्य पत्मन दक्षुषः कर्ष्णजंहसः शुचिजन्मनो रज आ वयध्वनः ||
रथो न यातः शिक्वभिः कर्तो दयामङगेभिररुषेभिरीयते | आदस्य ते कर्ष्णासो दक्षि सूरयः शूरस्येव तवेषथादीषते वयः ||
तवया हयग्ने वरुणो धर्तव्रतो मित्रः शाशद्रे अर्यमा सुदानवः | यत सीमनु करतुना विश्वथा विभुररान न नेमिः परिभूरजायथाः ||
तवमग्ने शशमानाय सुन्वते रत्नं यविष्ठ देवतातिमिन्वसि | तं तवा नु नव्यं सहसो युवन वयं भगं न कारेमहिरत्न धीमहि ||
अस्मे रयिं न सवर्थं दमूनसं भगं दक्षं न पप्र्चासि धर्णसिम | रश्मीन्रिव यो यमति जन्मनी उभे देवानां शंसं रत आ च सुक्रतुः ||
उत नः सुद्योत्मा जीराश्वो होता मन्द्रः शर्णवच्चन्द्ररथः | स नो नेषन नेषतमैरमूरो.अग्निर्वामं सुवितं वस्यो अछ ||
अस्ताव्यग्निः शिमीवद्भिरर्कैः साम्राज्याय परतरं दधानः | अमी च ये मघवानो वयं च मिहं न सूरो अतिनिष टतन्युः ||

142
समिद्धो अग्न आ वह देवानद्य यतस्रुचे | तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे ||
घर्तवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात | यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः ||
शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति | नराशंसः तरिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः ||
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह परियम | इयं हि तवा मतिर्ममाछा सुजिह्व वच्यते ||
सत्र्णानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे सवध्वरे | वर्ञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः ||
वि शरयन्तां रताव्र्धः परयै देवेभ्यो महीः | पावकासः पुरुस्प्र्हो दवारो देवीरसश्चतः ||
आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा | यह्वी रतश्यमातरा सीदतां बर्हिरा सुमत ||
मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी | यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्प्र्शम ||
शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती | इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः ||
तन नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु तमना | तवष्टापोषाय वि षयतु राये नाभा नो अस्मयुः ||
अवस्र्जन्नुप तमना देवान यक्षि वनस्पते | अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः ||
पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे | सवाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन ||
सवाहाक्र्तान्या गह्युप हव्यानि वीतये | इन्द्रा गहि शरुधी हवं तवां हवन्ते अध्वरे ||

143
पर तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसःसूनवे भरे | अपां नपाद यो वसुभिः सह परियो होता पर्थिव्यां नयसीदद रत्वियः ||
स जायमानः परमे वयोमन्याविरग्निरभवन मातरिश्वने | अस्य करत्वा समिधानस्य मज्मना पर दयावा शोचिः पर्थिवी अरोचयत ||
अस्य तवेषा अजरा अस्य भानवः सुसन्द्र्शः सुप्रतीकस्यसुद्युतः | भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवो.अग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः ||
यमेरिरे भर्गवो विश्ववेदसं नाभा पर्थिव्या भुवनस्य मज्मना | अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि सव आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति ||
न यो वराय मरुतामिव सवनः सेनेव सर्ष्टा दिव्या यथाशनिः | अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून स वना नय रञ्जते ||
कुविन नो अग्निरुचथस्य वीरसद वसुष कुविद वसुभिः काममावरत | चोदः कुवित तुतुज्यात सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गर्णे ||
घर्तप्रतीकं व रतस्य धूर्षदमग्निं मित्रं न समिधान रञ्जते | इन्धानो अक्रो विदथेषु दीद्यच्छुक्रवर्णामुदु नो यंसते धियम ||
अप्रयुछन्नप्रयुछद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः | अदब्धेभिरद्र्पितेभिरिष्टे.अनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः ||

144
एति पर होता वरतमस्य माययोर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम | अभि सरुचः करमते दक्षिणाव्र्तो या अस्य धाम परथमं ह निंसते ||
अभीं रतस्य दोहना अनूषत योनौ देवस्य सदने परीव्र्ताः | अपामुपस्थे विभ्र्तो यदावसदध सवधा अधयद याभिरीयते ||
युयूषतः सवयसा तदिद वपुः समानमर्थं वितरित्रता मिथः | आदीं भगो न हव्यः समस्मदा वोळ्हुर्न रश्मीन समयंस्त सारथिः ||
यमीं दवा सवयसा सपर्यतः समाने योना मिथुना समोकसा | दिवा न नक्तं पलितो युवाजनि पुरू चरन्नजरो मानुषा युगा ||
तमीं हिन्वन्ति धीतयो दश वरिशो देवं मर्तास ऊतये हवामहे | धनोरधि परवत आ स रण्वत्यभिव्रजद्भिर्वयुना नवाधित ||
तवं हयग्ने दिव्यस्य राजसि तवं पार्थिवस्य पशुपा इव तमना | एनी त एते बर्हती अभिश्रिया हिरण्ययी वक्वरी बर्हिराशाते ||
अग्ने जुषस्व परति हर्य तद वचो मन्द्र सवधाव रतजात सुक्रतो | यो विश्वतः पर्त्यंं असि दर्शतो रण्वः सन्द्र्ष्टौ पितुमानिव कषयः ||

145
तं पर्छता स जगामा स वेद स चिकित्वानीयते सा नवीयते | तस्मिन सन्ति परशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस पतिः ||
तमित पर्छन्ति न सिमो वि पर्छति सवेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत | न मर्ष्यते परथमं नापरं वचो.अस्य करत्वसचते अप्रद्र्पितः ||
तमिद गछन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शर्णवद वचांसि मे | पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनो.अछिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ||
उपस्थायं चरति यत समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः | अभि शवान्तं मर्शते नान्द्ये मुदे यदीं गछन्त्युशतीरपिष्ठितम ||
स ईं मर्गो अप्यो वनर्गुरुप तवच्युपमस्यां नि धायि | वयब्रवीद वयुना मर्त्येभ्यो.अग्निर्विद्वान रतचिद धि सत्यः ||
पिछला पेज... अगला पेज...
मण्डल एक के -- Skip Navigation Links